درحالي كه طي دو ماه گذشته اخبار متعددي در خصوص آلودگي آب تهران منتشر شده و نگراني‌هايي درباره مصرف آن براي شهروندان تهراني به وجود آورده بود، مرتضي تمدن استاندار تهران با سخناني مانند: «آب شرب تهران هيچ مشكلي ندارد و نبايد برخي آلودگي آب‌هاي سفره‌هاي زيرزميني را به آب شرب تهران ربط داد، و براي آنكه هر دستگاه و شخصي نتواند درباره آب تهران اظهار نظر كند و مردم را بيهوده نگران و مضطرب سازد، مصوب كرديم مسئولان قضايي از او دليل و مدرك مستند بخواهند و اگر نتوانست ادعاي خود را اثبات كند مورد پيگرد قانوني قرار مي‌گيرد».
داوود ملايي مديرعامل سابق شركت آب و فاضلاب استان تهران هم با گفته‌هايش در آخرين كنفرانس مطبوعاتي مبني بر اين كه: «شهروندان اصلاً نگران كيفيت آب تهران نباشند؛ چرا كه بهداشت آب با 40 آزمايشگاه تخصصي به صورت شبانه‌‌روزي بررسي شده و كيفيت آب را تضمين مي‌كند.» سعي در كوچك جلوه دادن ابعاد بحران داشتند اما كامران دانشجو، سخنگوي شوراي شهر تهران در دويست و پانزدهمين جلسه شوراي شهر تهران با اعلام آلوده بودن آب تهران تلاش آنها را ناكام كرد و گفت: «آلودگي آب شرب شهر تهران همواره وجود داشته اما در برخي محلات كم و زياد دارد و سازمان آب بايد نسبت به نوسازي شبكه آبرساني هرچه زودتر اقدام كند.»
او با تأييد وجود آلودگي در آب شرب شهر تهران به ويژه در مناطق جنوبي، ادامه داد: «در برخي از موارد نظير حادثه كشف جسد در مخزن آب پونك، حساسيت بيشتري در مورد آب شرب شهر تهران به وجود مي‌آيد اما آلودگي آب شرب مسئله‌اي نيست كه پيش از آن وجود نداشته باشد.»

افزودن مواد سرطان​زا به آب تهران

در حال حاضر به دليل كلر زني به آب‌هاي مصرفي ماده ديگري با عنوان تري‌هالومتان در آب شرب تهران وجود دارد كه به عقيده كارشناسان گرچه مقدار اين ماده در حال حاضر زير حد مجاز است اما اين ماده سرطان‌زا بوده و در آينده مشكلاتي را به وجود خواهد آورد.
دكتر عليرضا پرداختي عضو هيأت علمي دانشكده محيط زيست دانشگاه تهران، مي‌گويد: «اگر آبي كه براي تصفيه به آن كلر مي‌زنند حاوي مواد آلي باشد - كه اين مواد آلي مي‌تواند برگ پوسيده‌اي در رودخانه يا ناشي از چاه‌هاي فاضلاب زيرزميني كه به رودخانه نشت كرده يا كودهاي شيميايي و طبيعي باشد - كلر با اين مواد آلي تركيب شده و بر اثر ماندن آب در داخل لوله‌ها ماده تري‌هالومتان به وجود مي‌آيد كه اين ماده بسيار خطرناك و سرطان‌زاست و مطالعات اوليه ما نشان داده اين ماده در آب شرب تهران وجود داشته و مي‌تواند سرطان‌زا باشد. »
دكتر قدوسي استاد محيط‌زيست دانشگاه تربيت مدرس مي‌گويد: «70 درصد آب شرب تهران از سدهاي كرج، لار، لتيان و طالقان و 30 درصد از منابع آب‌هاي زيرزميني در تهران و اطرافش تأمين مي‌شود.»
او در ادامه مي‌افزايد: «بلافاصله بعد از ورود آب به تصفيه‌خانه‌ها پروسه تصفيه بيولوژيكي (ميكروب‌زدايي) و فيزيكي (كدري آب و اجسام خارجي) انجام مي‌گيرد. اما كاري كه در اين پروسه بسيار مهم است و در تصفيه‌خانه‌هاي تهران انجام نمي‌گيرد تصفيه مواد محلول در آب است كه شامل نمك طعام، گچ، آهك و عناصر سنگين مي‌شود.»

نشت فاضلاب به آب آشاميدني

اين متخصص محيط‌زيست با اشاره به وجود عنصر خطرناك ازت در آب تهران مي‌گويد: «به دليل نقصان سيستم فاضلاب و وجود چاه‌هاي جذبي در شهر، مواد شيميايي و فلزات سنگين مانند ازت در شوينده‌ها، سوخت ماشين‌آلات سبك و سنگين و پسماندهاي صنعتي و. . . وارد سفره‌هاي آب زيرزميني شده و پس از استخراج در دسترس شهروندان قرار مي‌گيرد كه بسيار خطرناك است.»
دكتر قدوسي در ادامه مي‌افزايد: «شهروندان به آلودگي‌هايي كه تأثير آني دارد توجه نشان مي‌دهند و نسبت به آلودگي ازت كه تأثيرش 15 سال بعد آشكار مي‌شود بي‌توجه هستند اما به گفته پزشكان يكي از دلايل افزايش ابتلا به سرطان سينه در تهران وجود اين عنصر در آب شهر است.» دكتر اسماعيل كهرم استاد حوزه محيط‌زيست در دانشگاه‌هاي تهران هم با اشاره به آلودگي آب تهران معتقد است: «آب تهران بيش از هر شهري به نيترات‌ها، نيتريت‌ها و ازت آلوده است.»
اين كارشناس محيط‌زيست مي‌افزايد: «متأسفانه آب تهران نه‌تنها سالم نيست بلكه خطرناك است. آلودگي آب مناطق مختلف شهر تهران به ويژه 19 و 20 آنقدر شديد است كه مصرف آن خطرناك است. در چنين شرايطي مسئولان وزارت نيرو، استانداري و مؤسسه استاندارد با ارائه آمارهاي خوشبينانه سعي مي‌كنند بخش مهمي از واقعيت را كتمان كنند.»

مرگ 35 هزار نفر

دكتر عليرضا مرندي عضو كميسيون بهداشت مجلس و وزير سابق بهداشت، درمان و آموزش پزشكي با اشاره به اينكه «آلودگي آب تهران انكارناپذير است» مي‌گويد:« بايد به خاطر بياوريم كه سال‌هاي قبل از انقلاب اسلامي در ايران بسياري از مردم - 35 هزار نفر - به ويژه كودكان بر اثر مبتلا شدن به بيماري‌هايي چون اسهال كه ناشي از مصرف آب‌هاي آلوده بود جان خود را از دست مي‌دادند.»
او مي‌افزايد: «البته بعد از انقلاب با تلاش بيش از اندازه مسئولان وقت و تشكيل جهاد سازندگي، آب شرب مردم در روستا‌ها از اين مشكلات بسيار جدي عاري شد و اين بزرگ‌ترين گامي بود كه در راستاي بهداشتي شدن آب در آن سال‌ها برداشته شد. گرچه از آن روز‌ها سال‌هاي متمادي مي‌گذرد اما به نظر مي‌رسد آن چشم‌اندازي كه براي آينده در آن سال‌ها ترسيم شده بود به دست فراموشي سپرده شد و اندكي مسئولان از اين مهم غافل شدند.» وزير سابق بهداشت، درمان و آموزش پزشكي معتقد است: «در حال حاضر نه مي‌توان وجود انواع فلزات سمي و خطرناك را در آب تهران انكار كرد و نه مي‌توان با اطمينان گفت اين آب، آبي آلوده نيست. آب تهران اكنون با آلاينده‌ها و فلزات سمي براي جان مردم مضر خواهد بود و بايد براي از بين بردن اين آلودگي‌ها اقداماتي انجام شود. به جز آنكه انواع آلودگي‌ها از جمله ميكروب‌ها، ويروس‌ها، انگل‌ها و قارچ‌ها در آب تهران وجود دارد اين آب به‌خوبي تصفيه نمي‌شود. در يك جمله كاملاً آگاهانه مي‌توان اظهار كرد كه آب تهران آلوده است و ترديدي در اين آلودگي چه به لحاظ وجود ميكروب‌ها و چه انواع فلزات سمي وجود ندارد.»

خطر پودرهاي رختشويي

دكتر مرندي در ادامه مي‌گويد: «در حال حاضر در اين رابطه با مسئله آنزيم‌هايي كه در پودر‌هاي رختشويي به كار مي‌روند مواجهيم؛ آنزيم‌هايي كه به سرعت جذب خاك مي‌شوند و بسيار خطرناك هستند و مهم‌ترين مشكل آلودگي آب تهران چون داراي سيستم فاضلاب نيستيم، چاه‌هاي جذبي (چاه‌هاي متداول دستشويي خانه‌ها) است كه به آلودگي سفره‌هاي زيرزميني‌ دامن مي‌زنند. وقتي سطح آب‌هاي زيرزميني بالا مي‌آيد، آب وارد چاه‌هاي جذبي شده و مقدار زيادي آمونياك را به صورت تركيب‌هاي مختلف با خود وارد آب مي‌كند. افزايش مقدار آمونياك و تركيب‌هاي آن مانند نيتريت‌ها و نيترات‌ها، باعث بيماري‌هاي مختلف در بدن انسان، به ويژه كودكان تهراني مي‌شود. در چنين موقعيتي آيا بهتر نيست مسئولان بهداشت محيط و محيط‌زيست زود‌تر دست به كار شوند و از اين خطر بزرگ جلوگيري كنند؟ در حال حاضر مردم به سادگي انواع آلودگي‌ها را پذيرفته‌اند و مي‌پندارند در اين مقطع از زمان، زندگي با آلودگي آب، صدا، هوا و خطرات ناشي از آن طبيعي است غافل از آنكه اين مردم هستند كه سرنوشت خود را تعيين مي‌كنند و طبق نياز خود از زندگي به هر آنچه كه طلب مي‌كنند، مي‌رسند.»
دكتر بهروز بهزاد عضو هيأت علمي دانشگاه شهيدبهشتي با تأييد سخنان دكتر مرندي به نقصان سيستم آبرساني و لوله‌كشي تهران اشاره مي‌كند و مي‌گويد: «لوله‌هاي اين سيستم بسيار قديمي است و50 درصد از آزبست كه ماده‌اي بسيار خطرناك و سرطان‌زاست استفاده شده است.»
او در ادامه مي‌افزايد: «موضوع استفاده از آزبست در لوله‌ها و نشت و شكستگي و ايجاد فشار معكوس در آنها باعث ورود فاضلاب به سيستم آبرساني مي‌شود كه سبب‌ساز آلودگي‌ها و مشكلات عديده مي‌شود.»

مسیر تونل شرقی خط شمال-جنوب متروی اصفهان پس از عبور از زیر رودخانه زاینده رود، در حدود 30 رینگ (طولی معادل 40 متر) در کنار سی و سه پل به اشتباه حفاری شده است. این خبر تکان دهنده ای است که پس از چندین سال لجبازی و اصرار مسئولین شهری و متروی اصفهان بر عبور خط مترو از چهارباغ و کنار سی و سه پل و نقض مصوبه شورای عالی ترافیک کشور، در هفته گذشته به گوش رسید.

6 متر انحراف به سمت راست در 40 متر حفاری
این خبر که با خاموشی و عدم پاسخگویی مسئولین مربوطه همراه بود به وسیله یک منبع آگاه در سازمان قطار شهری شهرداری اصفهان فاش شد.
این منبع آگاه که نخواست نامش فاش شود، در توضیح این مساله به خبرنگار ایلنا گفت: تونل غربی خط شمال-جنوب متروی اصفهان، بر اساس خط پروژه، بر رویDTA  خود حرکت کرده اما مسیر تونل شرقی در هنگام عبور از زیر رودخانه زاینده رود در کنار سی و سه پل، در حدود 30 رینگ ( طولی معادل 40 متر ) به اشتباه حفاری شده است . این حفاری اشتباه باعث شده است که دهانه تونل از موقعیت تعیین شده کنونی، به میزان بیش از ۶ متر به سمت راست(غرب) جابه جا و از مسیر اصلی منحرف شود و از ان زمان حفاری متوقف شده است.
او در توضیح علل توقف پروژه گفت: دستگاه TBM قادر به پیچش با شعاع کمتر از 225 متر نیست در حالی که با توجه به انحراف ایجاد شده اگر بخواهیم تونل را به مسیر اصلی خود برگردانیم و به ایستگاه تعبیه شده در خیابان چهارباغ بالا برسانیم، باید دستگاه با شعاع 125 متر بچرخد که غیر ممکن است. اگر دستگاه مسیر خود را ادامه دهد و با کمترین شعاع یعنی 225 بپیچد، از زیر فونداسیون هتل سوئیت و مغازه های اطراف آن عبور می کند و با این مشکل مواجه می‌شویم که تونل به ایستگاه تعبیه شده نمی‌رسد.

در واگن های حفاری مصالح غیر عادی دیده شده است
این منبع آگاه در سازمان قطار شهری اصفهان تصریح کرد: دستگاه TBM مورد استفاده در پروژه مترو شهر اصفهان از نوع EPB بوده که برای حفاری خاک های شهری و نرم ساخته شده است. دستگاه TMB در هر بار عملیات حفاری به طول یک و نیم متر، متوقف می شود و کار رینگ گذاری انجام می شود و سپس حفاری دوباره آغاز می شود.
او افزود: در واگن های حمل خاک های حفاری شده، مصالح غیر عادی بتون مانند که به قسمتی از پی یک سازه شباهت داشته دیده شده است که احتمال این قضیه وجود دارد که دستگاه در زمان انحراف با رمپ جنوبی سی و سه پل برخورد کرده و این مصالح، قسمتی از پی سی و سه پل باشد که در صورت صحت داشتن این قضیه و آسیب دیدن پی سی و سه پل، احتمال نشست کردن پل در زمان جاری شدن آب در رودخانه وجود دارد که پی بردن به درستی این احتمال، نیازمند بررسی های بیشتر است.

شرکت نقشه بردار پروژه چه می گوید؟
او به حضور کارشناسان شرکت نقشه بردار پروژه مترو اصفهان برای بررسی موضوع اشاره کرد و افزود: کارشناسان شرکت آلمانی VMT GmbH که کار نقشه برداری پروژه مترو اصفهان را انجام داده است، به دعوت سازمان قطار شهری اصفهان برای بررسی موضوع به اصفهان آمده و پس از بررسی های لازم، در نامه ای که این شرکت نقشه بردار پروژه مترو اصفهان به قطار شهری اصفهان، سه گزینه پیش پای مسئولین قطار شهری اصفهان گذاشت.
طبق بررسی VMT در هر صورت احداث ایستگاه در محل فعلی که کار ساخت آن در حال انجام است، غیر ممکن است ولی این شرکت راهکاری برای حل مشکل ارایه نداده است و در بخش دیگری از نامه خود، ایرادات پیمانکار را به او متذکر می شود و مسئولیت این مشکل و حل آن را از خود ساقط می کند.

در زمان ایجاد انحراف، تذکرات لازم از سوی مهندسان داده شده بود
این منبع آگاه به برخی تذکرات مهندسان حاضر در پروژه در زمان ایجاد انحراف اشاره کرد و افزود: این طور که به ما گفته شد تعدادی از افراد حاضر در حفاری متوجه می شوند که دستگاه بر خلاف انتظار در حال پیشروی در مسیر مستقیم است و این افراد به چند تن از مهندسان ذیربط، این مساله را گوشزد می کنند و اخطار می‌دهد که ظاهرا" در قسمتی از کار اشتباهی در حال صورت گرفتن است که متاسفانه به این مساله بی توجهی می شود.در نهایت نقشه بردار ارشد پیمانکار( شرکت الموت ) متوجه اشتباه در حال بروز می شود و تقاضای توقف حفاری می دهد که متاسفانه در این زمان 30 رینگ به صورت اشتباه حفاری شده بود.

تعطیلی کار در زمان حضور بازرسان سازمان میراث فرهنگی
این منبع آگاه در سازمان قطار شهری اصفهان خاطرنشان کرد: در زمان بازدید سازمان میراث فرهنگی از عملیات حفاری مترو، کارگاه به صورت کامل تعطیل شده و به پرسنل گفته می شد که غیر از چند نفر، بقیه سر کار نیایند و حتی به دلیل حضور این بازرسان شماره سگمنت ها را پاک کرده و تاریخ سگمنت ها را تغییر می دادند تا به این بازرسان بگویند این جا کار تعطیل بوده و پیش روی نداریم.

چرا این همه پنهان کاری؟
بحث انحراف در حفاری تونل مترو اصفهان در حالی در این گزارش منتشر می شود که به نظر می رسد از زمان ایجاد این مساله، دو ماه می گذرد، این در حالی است که مسئولان شهری نه تنها در این مورد اطلاع رسانی نکرده اند، بلکه در مواردی به تکذیب همه اتفاقات پرداختند.
رییس شورای اسلامی شهر اصفهان در گفتگو با خبرنگار ایلنا در مورد وضعیت مترو اصفهان گفت: تونل غربی مترو در حال تکمیل است و تونل شرقی کمی عقب تر از آن در دست انجام است.
عباس حاج رسولی ها تصریح کرد: اکنون در مورد محل ایستگاه مترو دو فرض وجود دارد که نزدیک رودخانه باشد یا روبرو ساختمان شوای شهر قرار گیرد.
او در پاسخ به پرسش خبرنگار ایلنا در مورد ایجاد مشکلاتی در پروژه مترو اصفهان گفت: ما هیچ مشکلی در مورد رد شدن از زاینده رود نداریم و تونل از زاینده رود بدون مشکل عبور کرده است.
از سوی دیگر، عبدالجواد زعفراني مديرعامل سازمان قطار شهري اصفهان در پاسخ به پرسش خبرنگار ایلنا در مصاحبه تلفنی با وی گفت: شما احتمالاً با یک زعفرانی دیگر کار دارید!
شیران، از اعضای کمیته حمل و نقل و ترافیک کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر اصفهان نیز در مورد آخرین اخبار مترو به خبرنگار ایلنا گفت: شنبه هفته گذشته جلسه ای در این مورد تشکیل شد که من به این جلسه دعوت نشدم.
دلیل استفاده از عنوان "منبع آگاه" در این گزارش و درخواست منبع خبر برای فاش نشدن نامش، بخشنامه شهرداری اصفهان به سازمان قطار شهری است که طبق آن، کلیه مسئولین قطار شهری از مصاحبه با رسانه ها منع شده اند.
هرچند درخواست خبرنگار ایلنا برای گفتگو با بسیاری از مقامات شهر اصفهان در این زمینه تاکنون بی نتیجه بوده است، ولی خبرگزاری ایلنا، آمادگی خود را برای گفتگو با همه مسئولین شهری اصفهان در این حوزه اعلام می دارد.